Badanie homologacyjne

Wszelkiego rodzaju badania homologacyjne to czynności, które są przeprowadzane w celu dopuszczenia pojazdu do użytkowania. Jest to gwarancja bezpieczeństwa dla wszystkich uczestników ruchu, którzy zdecydowali się na poruszanie konkretnym modelem pojazdu dopuszczonym do ruchu drogowego. Wchodząc na stronę Instytutu Transportu Samochodowego, można znaleźć definicję, która mówi o tym, że każdy nowy typ pojazdu musi zostać dopuszczony do ruchu poprzez badanie homologacyjne.

Warto zaznaczyć, że badanie homologacyjne przeprowadza się dla różnych typów pojazdów w zależności od ich przeznaczenia oraz wielkości. W przypadku samochodów ciężarowych najważniejsze będzie badanie homologacyjne oznaczone literą N oraz O. Te dwa typy badania zajmują się analogicznie: samochodami ciężarowymi oraz przyczepami i naczepami. Do głównych typów pojazdów, które obowiązkowo przechodzą badania homologacyjne, zaliczamy:

• wozy policyjne,
• lawety,
• holowniki,
• kampery,
• pojazdy specjalistyczne,
• samochody ciężarowe.

Uzyskanie homologacji nie jest tak prostą sprawą, jak mogłoby się wydawać. Aby pojazd został dopuszczony do ruchu, należy uzyskać pozytywne badanie homologacyjne. Pierwszy etap tego typu czynności dotyczy przede wszystkim załatwienia formalności urzędowych. Należy udać się placówki, która ma uprawnienia do wydawania tego typu homologacji transportowych. Kiedy wyniki badań będą w 100% pozytywne i zgodne z aktualnymi wytycznymi wynikających z przepisów, wówczas można ubiegać się o wydanie takowej decyzji w TDT (Transportowym Dozorze Technicznym).

Uwaga! Podczas chęci wnioskowania o badania homologacyjne, należy dołączyć też wniosek o wydanie świadectwa homologacji, który można sporządzić samodzielnie lub poprosić zewnętrzną firmę o wypełnienie dokumentacji.

Badanie homologacyjne a dopuszczenie jednostkowe do homologacji

Dopuszczenie jednostkowe najczęściej dotyczy tylko jednego pojazdu, który posiada indywidualny numer VIN i może nosić miano „szytego na miarę” dla klienta. W przypadku homologacji dotyczy ona grupy lub typu pojazdów, które produkuje wybrany producent. Na tej podstawie można zarejestrować nowy samochód ciężarowy lub jakikolwiek inny pojazd specjalistyczny bez konieczności jego ponownego poddawania ocenie technicznej w przypadku kolejnych egzemplarzy.

To ważne! Homologacja wymaga posiadania przez danego producenta Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP), która w przypadku dopuszczenia jednostkowego pojazdu do użytkowania nie będzie konieczna.

Jakie dokumenty są wymagane podczas badania homologacyjnego?

Podczas badania homologacyjnego wymagane są takie dokumenty jak:

• wniosek o badanie w wersji online lub papierowej,
• wniosek o wydanie świadectwa homologacji dla danego typu pojazdu,
• oświadczenie o złożeniu wniosku w państwie członkowskim UE,
• oświadczenie o danych i informacjach o pojeździe,
• wpis w KRS,
• deklarację zgodności wdrożonego systemu zarządzania produkcją,
• wykaz osób, które są uprawnione do podpisywania zaświadczeń.

Jak widać, lista wymaganych dokumentów podczas wnioskowania o badanie homologacyjne pojazdów ciężarowych i nie tylko jest dość długa. Wynika to jednak ze względu na chęć zabezpieczenia w jak najlepszym stopniu jakości wyprodukowanych pojazdów w ramach konkretnej linii produkcyjnej.

Homologacja europejska pojazdów — co to takiego?

Europejska homologacja pojazdów jest wydawana na terenie jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej. Warto powiedzieć, że pojazd, który spełnia europejskie warunki wydania świadectwa homologacji, można skutecznie sprzedać i zarejestrować w dowolnym państwie należącym do UE.

Badanie homologacyjne kategorii N — jaki to typ pojazdów?

Warto wiedzieć, jaki typ pojazdów obejmuje badanie homologacyjne typu N. Ten rodzaj badania dzielimy na trzy podstawowe odłamy, a mianowicie:

N1 - dla pojazdów o masie maksymalnej nieprzekraczającej 3,5 tony.

N2 - dla pojazdów o masie maksymalnej przekraczającej 3,5 tony, ale nie większej niż 12 ton.

N3 - dla pojazdów o masie przekraczającej 12 ton.

Pojazdy kategorii N to przede wszystkim samochody ciężarowe z napędem silnikowym, zaprojektowane tak, aby mogły przewozić ładunki nawet o dużej wadze. Co ciekawe, w przypadku wydawania świadectwa homologacji warto również nadmienić, że istnieje różnica pomiędzy pojazdem kompletnym a pojazdem niekompletnym.

Według definicji pojazd niekompletny to taki, który w celu uzyskania złożonych cech do użytkowania musi przejść co najmniej jeden etap kompletacji. Warto zaznaczyć, iż ten typ pojazdu nie może podlegać rejestracji, np. podwozie samochodu ciężarowego.

Jeśli jednak chodzi o pojazdy kompletne — to grupa pojazdów, która spełnia oczekiwania techniczne pozwalające na ich rejestrację. W takim samochodzie ciężarowym można dokonywać zmian konstrukcyjnych, które jednak podlegają ocenie homologacyjnej. Dotyczy to głównie montażu dodatkowego rzędu siedzeń.

Jak ubiegać się o homologację? Krok po kroku

W jaki sposób ubiegać się o wydanie świadectwa homologacji? Badanie homologacyjne to dość skomplikowana procedura, przez którą musi przejść każdy producent pojazdów ciężarowych i nie tylko, który chce wprowadzić nowy model na rynek. Do najważniejszych etapów przeprowadzania badania homologacyjnego zaliczamy:

• Uzyskanie zgody na piśmie przez producenta na wykorzystanie dokumentacji homologacyjnej (dla pojazdów skompletowanych).
• Przygotowanie opisów technicznych dla danego typu pojazdów. Warto wiedzieć, iż uzupełniona dokumentacja techniczna to podstawa — można ją wypełnić w formie elektronicznej.
• Ocena wstępna firmy produkującej nowy pojazd. Ocenie podlegają głównie możliwości produkcyjne zakładu oraz system sprawdzania jakości wyrobów.
• Dostarczenie pojazdu do miejsca wykonywania badania homologacyjnego. Alternatywą jest przeprowadzenie badania u producenta, jednak należy w tym celu zapewnić specjalistom odpowiednie warunki.
• Wydanie świadectwa homologacji, które jest umieszczane w bazie EATES, do której mają dostęp władze we wszystkich państwach UE.

Na co zwrócić uwagę przygotowując się do badania homologacyjnego?

Proces przygotowania pojazdu, jak i dokumentacji do przeprowadzenia badania homologacyjnego jest wymagający, jednakże warto się do niego przyłożyć z należytą starannością. Przed złożeniem dokumentów warto zwrócić uwagę na takie aspekty jak:

• zgodność rysunków technicznych pojazdu ze specyfikacją techniczną
• przestrzeganie warunków zabudowy pojazdy zgodnie z wymogami producenta,
• zastosowanie homologowanych podzespołów,
• właściwy podział pojazdu na typ, wariant oraz wersję.

Oprócz tego warto wiedzieć, że tabliczka znamionowa w ramach wydania homologacji pojazdu dla samochodów ciężarowych i nie tylko powinna zawierać:

• numer świadectwa homologacji,
• etap homologacji,
• numer VIN,
• maksymalną masę całkowitą,
• maksymalną masę całkowitą zespołu pojazdów.

To tylko podstawowe dane, które powinny zostać zawarte na tabliczce znamionowej wydawanej po pozytywnym przejściu badania homologacyjnego dla danej grupy pojazdów samochodów ciężarowych, specjalistycznych lub osobowych.

O czym jeszcze warto wiedzieć przed badaniem homologacyjnym?

Decydując się na wykonanie badania homologacyjnego pojazdu, warto wiedzieć, że nawet typ oświetlenia zastosowany w samochodzie powinien być zgodny z zaleceniami producenta. W przeciwnym razie pozytywne przejście badania może okazać się niemożliwe do zrealizowania. Najczęstszym błędem przed badaniem homologacyjnym jest montaż świateł w niewłaściwym miejscu oraz w taki sposób, że nie zapewniają one wystarczającej widoczności.

Uwaga! Dla pojazdów kategorii N2 i powyżej 7,5 tony, a także tych należących do grupy N3 wymagane jest oznakowanie dodatkowe w formie konturowych punktów odblaskowych. To bardzo ważne, gdyż wpływa na widoczność pojazdu nawet w trudnych warunkach pogodowych, np. na autostradach.

Wykonanie badania homologacyjnego to bardzo ważna kwestia, o którą należy zadbać przed wypuszczeniem pojazdu do użytku w ruchu publicznym. W celu rozpoczęcia samego procesu badania i weryfikacji danych technicznych samochodu ciężarowego wystarczy tylko złożyć stosowny wniosek i poczekać na przeprowadzenie niezbędnych czynności związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu.